nie

nie I {{/stl_13}}{{stl_8}}mod. {{/stl_8}}{{stl_20}}
{{/stl_20}}{{stl_12}}1. {{/stl_12}}{{stl_7}}'tym wyrazem mówiący oświadcza, że nie istnieje stan rzeczy, o którym mowa:a) w połączeniu z czasownikami zaprzecza danej czynności, stanowi, procesowi': {{/stl_7}}{{stl_10}}Nie jestem dzieckiem. Nie śpię. Nie mam pieniędzy. Nie chcę tego słuchać. Nie słychać twojego głosu. Nie widać chmur. Nie można tu palić. Nie rób tego!b) {{/stl_10}}{{stl_7}}w połączeniu z czasownikami w grzecznościowych pytaniach, poleceniach w formie pytania, ekspresywnych oznajmieniach osłabia pytanie, polecenie lub wzmacnia uczuciowo oznajmienie, nie wyrażając przeczenia': {{/stl_7}}{{stl_10}}Nie napiłbyś się herbaty? Nie pożyczyłbyś mi trochę pieniędzy? Ileż ona się nie nacierpiała! Co się go nie naprosiła! {{/stl_10}}{{stl_20}}
{{/stl_20}}{{stl_12}}2. {{/stl_12}}{{stl_7}}'zastępuje frazę {{/stl_7}}{{stl_8}}nie jest, nie było, nie będzie {{/stl_8}}{{stl_7}}': {{/stl_7}}{{stl_10}}To nie moja sprawa. To nie przypadek. To nie w porządku. {{/stl_10}}{{stl_20}}
{{/stl_20}}{{stl_12}}3. {{/stl_12}}{{stl_7}}'w połączeniu z rzeczownikami w mianowniku tworzy zaprzeczone zdania bezpodmiotowe': {{/stl_7}}{{stl_10}}Nie czas. Nie miejsce na takie zachowanie. Nie sposób go zrozumieć. Nie sztuka rozkazywać, trudniej zrobić. {{/stl_10}}{{stl_20}}
{{/stl_20}}{{stl_12}}4. {{/stl_12}}{{stl_7}}'poprzedza wyrażenia przyimkowe, zwykle utarte, zaprzeczając ich treści': {{/stl_7}}{{stl_10}}Wszystko poszło nie po myśli. Zrobił tak nie bez powodu. Ta sytuacja jest mi nie na rękę. Przyszedł nie w porę. {{/stl_10}}{{stl_20}}
{{/stl_20}}{{stl_12}}5. {{/stl_12}}{{stl_7}}'umieszczone między dwoma rzeczownikami (zwykle w mianowniku) służy do ekspresywnego wyróżnienia treści pierwszego rzeczownika': {{/stl_7}}{{stl_10}}Anioł nie człowiek. Złoto nie dziewczyna. {{/stl_10}}{{stl_20}}
{{/stl_20}}{{stl_12}}6. {{/stl_12}}{{stl_7}}'umieszczone między dwukrotnie powtórzonym tym samym rzeczownikiem tworzy wyrażenie uogólniające': {{/stl_7}}{{stl_10}}Strach nie strach – iść trzeba. {{/stl_10}}{{stl_20}}
{{/stl_20}}{{stl_12}}7. {{/stl_12}}{{stl_7}}'poprzedza przysłówek, zaprzeczając jego treści': {{/stl_7}}{{stl_10}}Nie teraz. Nie opodal. Nie zawsze. {{/stl_10}}{{stl_20}}
{{/stl_20}}{{stl_12}}8. {{/stl_12}}{{stl_7}}'poprzedza przymiotnik lub przysłówek w stopniu wyższym, zaprzeczając treści': {{/stl_7}}{{stl_10}}Dom nie większy od twojego. Nie dalej jak wczoraj. Wrócę nie wcześniej niż w niedzielę. Praca nie lepsza niż tamta. {{/stl_10}}{{stl_20}}
{{/stl_20}}{{stl_12}}9. {{/stl_12}}{{stl_7}}'poprzedza zaimek lub liczebnik, zaprzeczając jego treści': {{/stl_7}}{{stl_10}}Gdyby nie ona, zginęlibyśmy. {{/stl_10}}{{stl_20}}
{{/stl_20}}\ {{stl_20}}
{{/stl_20}}nie II {{/stl_13}}{{stl_8}}dop. {{/stl_8}}{{stl_20}}
{{/stl_20}}{{stl_12}}1. {{/stl_12}}{{stl_7}}'tym wyrazem mówiący udziela przeczącej odpowiedzi na pytanie o rozstrzygnięcie; (jeśli pytanie zawiera przeczenie, to odpowiedź może być rozumiana dwojako: jako zaprzeczenie lub jako potwierdzenie) ': {{/stl_7}}{{stl_10}}Czy kupiłeś chleb? – Nie. Czy znalazłaś tę książkę? – Nie. Idziesz z nami? – Nie. Czy nie masz czasu? – Nie, nie mam, a...: Nie, dlaczego, mam czas. Nie lubisz jej? – Nie, jest okropna, a...: – Nie, bardzo ją lubię. {{/stl_10}}{{stl_20}}
{{/stl_20}}{{stl_12}}2. {{/stl_12}}{{stl_7}}'tym wyrazem mówiący zaprzecza temu, co sam powiedział wcześniej, wyraża przeciwny sąd; koryguje to, co powiedział': {{/stl_7}}{{stl_10}}Mówisz, że jestem niesprawiedliwy – nie, to nieprawda. Dzieci są niegrzeczne. Nie. One się po prostu nudzą. Zebranie jest w środę, nie, we czwartek. Zaprosił Basię, nie, Zosię. Pracować dłużej – nie, tego nie wytrzymam. {{/stl_10}}{{stl_20}}
{{/stl_20}}{{stl_12}}3. {{/stl_12}}{{stl_7}}'tym wyrazem o intonacji pytającej mówiący domaga się potwierdzenia tego, co powiedział, aprobaty dla swego sądu od słuchającego; co nie': {{/stl_7}}{{stl_10}}Byłeś tam, nie? Lubisz to, nie? Zjadłbyś coś, nie? Ja uciekałem, nie, a on mnie gonił. {{/stl_10}}

Langenscheidt Polski wyjaśnień. 2015.

Look at other dictionaries:

  • nie — nie …   Dictionnaire des rimes

  • nie —  nie …   Hochdeutsch - Plautdietsch Wörterbuch

  • nie ma — nie było, nie będzie forma nieosobowa zaprzeczona czasownika być 1. «w połączeniu z rzeczownikami (lub odpowiednikami rzeczowników) zwykle w dopełniaczu tworzy zwroty oznaczające nieistnienie, brak czegoś, nieznajdowanie się w określonym miejscu …   Słownik języka polskiego

  • nie ma — {{/stl 13}}{{stl 8}}cz. nos, nie było, nie będzie {{/stl 8}}{{stl 20}} {{/stl 20}}{{stl 12}}1. {{/stl 12}}{{stl 7}} nie istnieje, nie występuje : {{/stl 7}}{{stl 10}}Nie ma kwadratowych kół. W Europie nie ma już lwów. Twierdzić, że Boga nie ma.… …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • Nie Er — Nie Er, Chinese composer (1912–1935) This is a Chinese name; the family name is Nie. Nie Er (simplified Chinese: 聂耳; traditional Chinese: 聶耳; pinyin: Niè Ěr) (born Nie Shouxin (simplifie …   Wikipedia

  • nie — Adv; 1 zu keiner Zeit ↔ immer <nie lügen; nie Zeit haben; etwas nie ganz verstehen>: Ich werde nie vergessen, wie schön der Urlaub war 2 kein einziges Mal: Er war noch nie in London; Er hat mich noch nie betrogen; Sie ist verliebt wie nie… …   Langenscheidt Großwörterbuch Deutsch als Fremdsprache

  • Nie — Nie, ein verneinendes Nebenwort der Zeit, zu keiner Zeit, niemahls, im Gegensatze des je; so wohl von einer vergangenen als künftigen Zeit. Ich habe noch nie gesehen, den Gerechten verlassen, Ps. 37, 25. Es ist mir nie in den Sinn kommen, Jer. 32 …   Grammatisch-kritisches Wörterbuch der Hochdeutschen Mundart

  • nie ma co — I {{/stl 13}}{{stl 8}}cz. odm. jak cz. mieć, pot. {{/stl 8}}{{stl 7}} nie warto : {{/stl 7}}{{stl 10}}Nie ma co marzyć o podwyżce. Nie było co się tak denerwować. Nie macie co tu czekać. Nie masz co prosić, nic nie dostaniesz. Nie mamy co się… …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • Nie Er — Nie Er, compositeur chinois (1912 1935) Nie Er (Chinois traditionnel : 聶耳 ; Chinois simplifié : 聂耳 ; Pinyin : Niè Ĕr) (né Nie Shouxin (Chinois traditionnel : 聶守信 ; Chinois simplifié : 聂守信 ;… …   Wikipédia en Français

  • Nie — Caractéristiques Longueur 26 km Bassin  ? Bassin collecteur Charente Débit moyen …   Wikipédia en Français

Share the article and excerpts

Direct link
Do a right-click on the link above
and select “Copy Link”

We are using cookies for the best presentation of our site. Continuing to use this site, you agree with this.